چه شد؟

خيابان هاي تهران شلوغ بود.ساعت از دو نصف شب گذشته بود.پرسيد به نظرت چي ميشه؟نگاهي به صورتش كه هنوز غرق پرسش بود كردم و گفتم:اين غول را نمي شود دوباره توي قفس كرد.پرسيد كدام غول؟چند جوان كه وسط خيابان وليعصر داشتند مي رقصيدند را نشانش دادم. گفت:منظورت چيه؟پاسخ دادم گشت هاي ارشاد و بگير و ببندها يادت مي آيد؟گفت خب,منظور؟گفتم همه آن ارشاد كردن براي اين بود كه اين جوان ها وسط خيابان رقصيدن را تجربه نكنند.حال كه فهميده اند و تجربه كرده اند,كدام قدرت مي خواهد آنها را به درون خانه ها بفرستد.گفتم:پنجشنبه-يك روز مانده به انتخابات-روز تعيين كننده اي است.اگر پنجشنبه شب جوان ها آمدند,ديگر نمي شود كاري كرد.واگر نيامدند. . .تكرار كرد:اگر نيامدند؟!ساكت شدم.توي دلم گفتم مردم ايران متمدن شده اند.خيلي متمدن شده اند.

پنجشنبه شب تمام خيابان هاي تهران را گشتيم.هيچ جواني بيرون نيامده بود.حتي ماشين هايي كه زير پوستر موسوي غرق شده بودند يا به آنتنشان روبان سبز بسته بودند روبان را برداشته بودند.اين رفتار مدني مختص طرفداران موسوي نبود,همه همين طور بودند.من نديدم يك طرفدار كروبي ,رضايي يا احمدي نژاد هم بيرون آمده باشند.روز جمعه هم همين طور.مردم متمدنانه از همان ساعات اوليه پاي صندوق ها رفتند و ... .

آنچه از روزهاي منتهي به تبليغات انتخابات رياست جمهوري در كوچه پس كوچه هاي تهران جاري شده بود ,اميد بود,اميد به اثر گذاري,اميد به ايجاد تغيير و اميد به تعيين قدرت.فرقش با دوران دوم خرداد اين بود كه همه به نوعي اطمينان داشتند.اين طمانينه شورانگيز آنها را از هرگونه رفتار و حتي گفتار خشونت آميز پرهيز مي داد.

طنز ساخته بودند,جوك درست كرده بودند اما خشونت كلامي نداشتند.اين اتفاق يك سرمايه گرانبها بود.به قول يكي از همكاران,مگر ميشود ايراني ها به خيابان بيايند و شيشه اي نشكنند؟اما آمدند.ده شب هم آمدند تا پاسي هم صبح هم بودند ولي شيشه اي شكسته نشد.جايي هم آتش نگرفت.

اما بعداز انتخابات چه شد؟اين پرسش را نمي خواهم از زاويه ي سياسي يا امنيتي باز كنم.فقط از بعد روانشناختي دنبال پاسخم.چه شد كه آن همه اميد ,آن همه مدارا و آن همه مسامحه جايش را به اين نوع خشونت سياه داد؟آن اشتباه بود يا اين؟كداميك معرف رفتار,باور و كلام ماست؟ اگر كسي بخواهد تعريفي از ايرانيان بيان كند,كدام تاريخ را مبنا قرار مي دهد.دهه پيش از انتخابات را يا فصل پس از انتخابات را؟

آن همه اميد,آن طمانيه و آن شورانگيزي كجا رفت؟حافظه رواني مردم كداميك را به خاطر مي سپارد.با كداميك زندگي مي كند؟

چه موافق احمدي نژاد نباشيم و چه همراه با موسوي و كروبي,نبايد شك كرد كه مردم خسته شده اند.رواننشان آزرده شده است.با مردم آزرده و با مردم پريشان خاطر نمي توان ساخت.نمي شود به جلو پيشرفت كرد.جواني كه هم خودش تحقير شده هم الگويش ,نياز به بازسازي دارد.ايراني ها به هر چه اشتهار داشته اند,ضدخشونت بوده اند.بايد خشونت را از جامعه جمع كرد.اگر اراده يي باشد,همين امروز هم ديراست.

"روزنامه اعتماد"